73. Czy wiesz, że urzędnicy i funkcjonariusze Polskiego Czerwonego Krzyża nosili kiedyś jednolite mundury określone przez Ministra Spraw Wojskowych?

W 1920 roku wzory mundurów dla funkcjonariuszy Polskiego Czerwonego Krzyża określił rozkazem nr 362 Minister Spraw Wojskowych. Podobne mundury mieli nosić także funkcjonariusze Komitetu Obrony Kresów.

Rozkaz 362

Przepis ubioru urzędników i funkcjonariuszy Polskiego Czerwonego Krzyża i Komitetu Obrony Kresów.

Zatwierdzam następujący:

Przepis ubioru urzędników i funkcjonariuszy Polskiego Czerwonego Krzyża i Komitetu Obrony Kresów.

Ubiór urzędników, lekarzy i funkcjonariuszy wszelkiego stopnia Oddziałów Polskiego Czerwonego Krzyża oraz urzędników i funkcjonariuszy wszystkich stopni Komitetu Obrony Kresów składa się z: kurtki, spodni, płaszcza i czapki.

§ 1

Kurtka (rys 1,2,3)

Kurtka z sukna szarego, krojem „french‘a bez naramienników, zapięta z przodu wprost piersi na 6 guzików mundurowych, metalowych oksydowanych, średnicy 22 mm; 5 guzik w stanie. Z tylu poły rozcięte do stanu, w stanie zaś między bocznymi szwami pleców przyszyta patka szerokości 6 cm z sukna kurtki. Kołnierz z sukna kurtki stojąco-wkładany, zapinany na 2 haftki, część wyłożona 6 cm. Rękawy zwężające się ku dołowi, u dołu średnio 14 cm, przeszyte na 10 cm od brzegu dolnego. Kieszenie: 4 naszyte z zewnątrz na piersiach i z boku na połach: górne z fałdą przez środek, boczne zaś z miechem dokoła, zamykane klapkami, zapiętymi na guzik mundurowy.

UWAGA 1: Urzędnicy, lekarze i funkcjonariusze Czerwonego Krzyża noszą guziki z wypukłym równoramiennym krzyżem na środku; Komisarz Rządowy do spraw Polskiego Czerwonego Krzyża i jego Zastępca noszą guziki z orłami.
UWAGA 2: Urzędnicy, lekarze, i funkcjonariusze Polskiego Czerwonego Krzyża noszą na lewym rękawie na ramieniu znak czerwonego krzyża 5 cm wysokości, na białym krążku średnicy 6 cm, nad nim zaś orzełka srebrnego haftowanego wysokości 3 cm na owalu z sukna karmazynowego 52×36 mm.
(UWAGA 3 dot. Komitetu Obrony Kresów)

§ 2
Spodnie

Spodnie z materiału barwy kurtki, krótkie do owijaczy lub długie na kamasze.

§ 3

Płaszcz (rys 4)

Płaszcz

Płaszcz z sukna grubego barwy szarej podszyty podszewką na piersiach, plecach i rękawach. Długość płaszcza dochodzi do 35 cm od ziemi, szerokość dolnego obwodu od 200 do 250 cm. Płaszcz zapięty z przodu wprost piersi na 6 guzików mundurowych (takich jak na kurtce), 5 guzik w stanie. Z tyłu dla podtrzymania paska przy bocznych szwach pleców przyszyte dwie patki, każda szerokości 4 cm, długości 8 cm, zapinane na guzik mundurowy; pasek z materiału płaszcza szerokości 5 cm (płaszcz może być noszony również bez paska). Kołnierz z sukna płaszcza zapinany na pętelkę skórzaną, przyszytą pod lewym brzegiem, kołnierza -i takąż baryłeczkę. przymocowaną pod prawym brzegiem. Wyłożona część kołnierza z przodu 14 cm, z tyłu 10 cm. Na lewym rogu wewnętrznym kołnierza patka sukienna 3 ½ cm szerokości, na prawym zaś rogu guzik dla zapinania kołnierza podniesionego. Rękawy szerokie, przy wyszyciu 27–30 cm, u dołu 18–19 cm szerokości z wyłogami przyszytymi na 18 cm od brzegu dolnego. Na spodniej części rękawa w odległości 3 cm. od dolnego brzegu przyszyta patka 4 cm szerokości, 9 cm długości zapięta na guzik mundurowy, przyszyty do rękawa; przy szwie do górnej części w odległości 8 cm. przyszyty drugi guzik tak, aby przy zapięciu nań patki, rękaw szczelnie przylegał du ręki. Kieszenie dwie, przycięte pionowo i zapinane na guzik mundurowy, długość przecięcia od 20 do 24 cm. Przecięcie umieszczone na takiej wysokości, aby przezeń łatwo było sięgnąć ręką i do kieszeni płaszcza, i do kieszeni spodni; kieszeń obszerna 20×20 cm.

UWAGA 1: Znaki Czerwonego Krzyża umieszcza się też na rękawie płaszczu.
UWAGA 2: Na czas zimowy dozwolone jest podszywanie płaszcza futrem oraz przypinanie futrzanego kołnierza z dowolnego futra.

§ 4

Czapka (rys 5,6)

Czapka rogata z sukna barwy kurtki z takim, że otokiem, zeszyta z 4 brytów ostro wyciętych stykających się pośrodku dna szerokość każdego z nich 17 cm, wysokość 5 cm, wysokość otoku 5 cm. Rogi czapki lekko zaokrąglone. Daszek ze skory żółtej, oblamowany na krawędzi skórą szerokości pośrodku 5 cm. Podpinka z galonu srebrnego oksydowanego, szerokości 1/2 cm (funkcjonariusze niżsi: woźni itp. podpinki nie noszą). Na oku z przodu nad podpinką urzędnicy i funkcjonariusze Polskiego Czerwonego Krzyża mają emaliowany okrągły średnicy 2 ½ cm. znak czerwonego krzyża na białym polu.

UWAGA: Komisarz Rządowy do spraw Polskiego Czerwonego Krzyża, jego Zastępca, oraz delegaci noszą na czapce nad znakiem czerwonego krzyża nadto orzełka srebrnego bez tarczy, jak wyżej.

§ 5

Oznaki stopni służbowych

Oznaki stopni służbowych umieszczone są na wyłogach obu rękawów kurtki i płaszcza w postaci tasiemek biało-metalowych oksydowanych szerszych i węższych, dokoła wyłogu naszytych a mianowicie:
A. Dla urzędników i funkcjonariuszy Polskiego Czerwonego Krzyża.

1. Komisarz Rządowy i Prezes Towarzystwa mają wzdłuż górnego brzegu: wyłoga taśmę metalową oksydowaną, szerokości 1 cm, naszytą załamami, wysokość załamów 1/2 cm; nad taśmą zaś i pod nią w odległości 2 mm naszyte dookoła 2 galoniki szerokości.
2. Członkowie Głównego Komitetu, Główny Pełnomocnik, Prezesi Komitetu Okręgowego i Zastępca Komisarza Rządowego mają 4 taśmy biało metalowe oksydowane szerokości 1 cm naszyte dokoła wyłoga rękawa jedna pod drugą w odległości 2 mm.
- UWAGA: Komisarz Rządowy i jego Zastępca noszą nadto na rogach kołnierza kurtki i płaszcza naszywki z sukna karmazynowego 5 cm wysokości z wyhaftowanym srebrnym orłem, wysokości 3 cm.
3. Członkowie Komitetu Okręgowego, Pełnomocnicy, Prezes Komitetów Miejscowych i Naczelnicy Szpitali i mają 3 takież taśmy.
4. Starsi lekarze i Starsi urzędnicy dwie takież naszyte gładko taśmy w odległości 2 mm jedna od drugiej.
5. Lekarze młodsi i urzędnicy mają jedną taśmę szerokości 1 cm. Naszytą wzdłuż górnej krawędzi wyłogu dookoła.
- UWAGA: Urzędnicy Komisariatu noszą nadto takie naszywki na rogach kołnierza, jak Komisarz Rządowy i jego Zastępca.
6. Urzędnicy handlowi mają jedną tasiemkę biało-metalową oksydowaną szerokości ½ cm. naszytą dokoła górnej krawędzi wyłogu.
- UWAGA: Funkcjonariusze niżsi: woźni, gońce itp., żadnych oznak na rękawach nie noszą